Əziz dostum Anar Ərtoğrul Bürcəliyevi ad günü münasibətilə təbrik edir, redaksiyamız adından ona can sağlığı, işlərində ən böyük uğur və nailiyyətlər arzulayırıq!
AZƏRBAYCAN ELMİNİN VƏ İNCƏSƏNƏTİNİN ANAR ƏRTOĞRUL BURCƏLİYEV FENOMENİ
Anar Ərtoğrul Bürcəliyev Azərbaycanın Qərb regionunun, xüsusilə Gəncə şəhərinin mədəniyyət tarixini və teatr mühitini dərindən araşdıran, mətbuatda fəal çıxışları ilə seçilən tanınmış teatrşünas tənqidçidir. Onun fəaliyyəti regionun teatr salnaməsini yaratmaq baxımından geniş kütlə və mütəxəsislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
Anar Bürcəliyev fenomenini xarakterizə edən əsas istiqamətlər aşağıdakılardır:
Zəngin Yaradıcılıq və Ensiklopedik Fəaliyyət: O, dövri mətbuatda teatr sənətinə, tamaşalara və mədəniyyət xadimlərinə həsr olunmuş 450-dən artıq məqalə, resenziya, oçerk və müsahibənin, eləcə də 23 kitabın müəllifidir. Bu fəaliyyətinə görə o, Qərb regionunun mədəniyyət tarixinin ensiklopediyasını yaratmış şəxs kimi qəbul olunur.
Teatrdan Başlayan Yol: 11 sentya br 1974-cü ildə Gəncədə anadan olan Anar Bürcəliyev əmək fəaliyyətinə hələ 1990-cı ildə Gəncə Dövlət Dram Teatrında rejissor köməkçisi kimi başlamışdır. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Teatrşünaslıq fakültəsini bitirdikdən sonra ömrünü teatr tənqidinə və idarəçiliyinə həsr etmiş, uzun illər teatrın ədəbi dram hissə müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Media və Teleradio Təcrübəsi: O, təkcə yazılı tənqidlə məhdudlaşmamış, AzTV-nin xüsusi müxbiri və Gəncənin ilk müstəqil televiziyalarından olan Kəpəz TV-nin təsisçilərindən biri və Xəbərlər departamentinin rəhbəri kimi regional medianın inkişafında rol oynamışdır.
Prinsipial Tənqidçi Anar Ərtoğrul Burcəliyev mövqeyi: Anar Bürcəliyev mədəniyyət sahəsindəki çatışmazlıqlara, incəsənətdə neqativ hallara və hüquq pozuntularına qarşı mətbuatda sərt, obyektiv və kompromissiz mübarizə aparmışdır.
Yüksək Mükafatlar: Səmərəli fəaliyyəti Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının “Teatr fədaisi” medalı, eləcə də ölkə miqyasında “Simurq Awards” (2021 və 2023) kimi nüfuzlu mükafatlarla qiymətləndirilmişdir.
Anar Bürcəliyevin teatrşünaslıq fəaliyyəti paytaxtdan kənarda – regionlarda peşəkar teatr tənqidinin yaşaması və inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm bir yaradıcılıq nümunəsidir.
Anar Bürcəliyevin çoxşaxəli fəaliyyətini tam anlamaq üçün onun yaradıcılığının iki ən mühüm istiqamətinə nəzər salmaq olar:
Müəllifi olduğu Kitablar və Ensiklopedik Nəşrlər.
Anar Bürcəliyev teatr və mədəniyyət tarixini gələcək nəsillərə ötürmək üçün geniş miqyaslı sənədləşdirmə işləri aparır. Onun 23 kitabı arasında xüsusi çəkisi olan bəzi nəşrlər bunlardır:
Mədəniyyət və Teatr Araşdırmaları: Müəllifin “Əsl el adamı”, “Səhnə həyat nurumdur”, “Azərbaycan kinosunun tarixi və inkişafı” və “Qoşa qanad” kimi fundamental əsərləri sənətşünaslar üçün qiymətli ilkin mənbə hesab olunur.
“Məqalələrim, resenziyalarım, oçerklərim və müsahibələrim” Toplusu Teatrşünasın dövri mətbuatda işıq üzü görən və teatrların keçdiyi sənət yollarını təhlil edən yazılarını cəmləyən xüsusi topludur.
Vətən Müharibəsi Salnaməsi: O, həmçinin tarixi yaddaşın qorunmasına töhfə verərək Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin dəstəyi ilə “44 günlük Zəfər tarixinin Gəncə şəhidləri” və şəhid İlqar Bürcəliyevə həsr olunmuş “Qayıtmayan igidim, Zəfərimin İlqarı” kitablarını nəşr etdirmişdir.
Gəncə Teatrının Tarixi və Salnaməçiliyi
A. Bürcəliyevin həyatı Gəncənin teatr mühiti ilə qırılmaz tellərlə bağlıdır. O, bu teatrın sadəcə tədqiqatçısı deyil, həm də canlı şahididir:
Ailə İrsi: Onun bu sahəyə bağlılığı təsadüfi deyil; Anar müəllim ömrünün 50 ildən çoxunu bu teatra həsr etmiş SSRİ Xalq artisti Məhəmməd (Məmməd) Burcəliyevin və Xalq artisti Sədayə Mustafayevanın ailəsində böyümüşdür.

