Peşə əxlaqı, peşə etikası bütün işlərdə önəmli yer tutur. Jurnalistika fəaliyyəti də dövlətimizin ictimai-siyasi həyatının mühüm sahələrindəndir. Mətbuat işçilərinin etik davranış kodeksində bu fəaliyyət jurnalistlərin şəxsi, mənəvi və işgüzarlıq keyfiyyətlərindən, insanlarla ünsiyyət yaratmaq, onların inam və etibarını qazanmaq bacarığından bilavasitə asılı olduğu bildirilir.
Əgər onlar, bu yazıları bizim oxumağımız üçün paylaşırlarsa, onda bizim mənəvi ruhumuzu oxşayan yazılara üstünlük verməlidirlər. Bu yazılar bizi bütün varlığımızla maraqlandırmalı, bizi inandırmalı və təsvir etdikləri hallar, hadisələr, simalar barədə fikirlərimizi daha da möhkəmləndirən, yaxud onlar haqqında olan təsəvvürlərimizi alt-üst edən düzgün məlumatlara daha çox yer verilməlidir.
Jurnalistlər tənqid obyektini insanların gözündən salan yalançı faktlara istinad etmədən görməyi bacarmalıdır. Əks təqdirdə, onları məntiqsız intriqanlar ilə fərqləndirən cəhətlər az olacaqdır .
Əziz həmkarlar, siz inandırıcı olmayan, uydurulan və heç cür sübut oluna bilməyən faktlara istinad etməməlisiniz, bunu özünüzə utanc saymalısınız. Əməldə, təcrübədə bunun əksi ilə rastlaşdıqda oxucuların hansı hisslər keçirdiyini anlamaq çətin deyil.
Bu işdə sosial şəbəkələr də az rol oynamır. O şeyi ki, mətbuat səhifələrində deməyə ürək etmirlər, sosial şəbəkələrin verdiyi imkan və imtiyazlardan geninə-boluna istifadə etməkdən yayınmırlar.
Son dövrlər təhsil müəssisələri barədə də çoxlu sayda yazılara rast gəlinir. Əslində buna jurnalistika gözündən baxsaq, onların əksəriyyəti cızma-qaradan başqa heç nə deyil. Bu yazılara heç məqalə də demək olmaz. Nə əvvəli var, nə də ki, axırı. Dedi-qodu, əllərinə düşən, çox vaxt isə heç əsası olmayan şaiyələr əsasında hazırlanan bu yazılar insanlar arasında çaşqınlıq yaratmağa, bulanıq suda balıq tutmağa bənzər. Belə bir yazılardan biri də sosial şəbəkədə Gəncə şəhəri 21 nömrəli tam orta məktəbə həsr olunub. Nədən, nə üçün yazdıqlarını bəlkə heç özləri də bilmir. Məktəbin direktoru Vidadi Quliyevdən aldığımız məlumata görə hnsısa bir sakin tərəfindən edilən müraciət əsasında hazırlanıb. Deyilənə görə, bu qadın sakini sən demə uşaqların səs-küyü narahat edir. Məktəbdə hasar yoxdur deyə oradakı uşaqların görüntüləri bu qadını yaman narahat edir. Sanki, hasar olsaydı bu səs-küy də olmayacaqdı. Uşaqlar idman dərslərində, oyunlarda, tənəffüs zamanı şən sədalarında bu qadının gözündə sanki cəhənnəm əzabıdır. Və.. sayt da bu halı oxuculara özü bildiyi kimi təsvir edir və oxuculara çatdırır… Gülməli deyil bəs nədir?
Onu da bildirək ki, təhsil ocaqlarında daxili nizam-intizam qaydaları mövcuddur və bu qaydalar ümumi qanunlar üzərindən tənzimlənir. Və heç kimin də bu qaydaları öz bildiyi kimi dəyişdirməyə ixtiyarı yoxdur.
Vidadi müəllimə yazaraq işin məğzinin məhz nədən ibarət olduğunu öyrənməyə çalışdıq.- Mən həmin saytın rəhbərliyinə zəng edib, niyə belə bir material hazırladıqları ilə maraqlandım. Şikayət əsasında yazdıqlarını dedilər. Bildirdim ki, yoxlanılmamış məlumatların mətbuat səhifəsinə çıxarılması peşəkar etikaya uyğun deyil və gələcəkdə belə addımlar atmazdan əvvəl tənqidə tuş gələn insanların fikirləri ilə də maraqlanmaq lazımdır. Nəzərə alacaqlarını bildirdilər, lakin sosial şəbəkədən də silmədilər. Onu da bildirim ki, bu qadının bizdən yazmadığı yer yoxdur. Hamı da bizdən izahat istəyir, biz də hazırlayıb aidiyyatı orqanlara və təşkilatlara göndəririk. Bu qadın bütün ərazini artıq boğaza yığıb, sakinlər qorxusundan heç onun qapısının qabağından keçə bilmirlər. Birinə bir söz atar, başqasına başqa bir atmacalı söz. Axırda onlar da yığışıb, öz imzaları ilə ondan şikayət ərizəsi də yazıblar. Bunu başa düşdük, bəs hansısa sayt niyə bu qadının sözü ilə kimdənsə tənqid, özü də əsassız tənqid yazmalıdır?- Vidadi müəllim bildirir.
Bizim üçün də maraqlı sualdır. Ona görə də onlara ünvanlayırıq:
Jurnalistika intriqalar üçün qaydasız döyüş məkanı deyil. Jurnalistikada belə şeylər qəbul olunmazdır və yazarlar hazırladığı materialların səhihliyini bir şərəf məsələsi saymalıdır. Yazılarınız sizin bu sahədə qabiliyyətinizin göstəricisidir. Bu göstəricini özünüz haqda yüksək fikirlər yaradan bir alətə çevirin və belə üsullarla özünüzü insanların gözündən salmayın. Siz onun hansısa fikirləri ilə razılaşmaya bilərsiniz, lakin bu sizə böyük təhsil göstəriciləri və ictimai-siyasi fəaliyyəti ilə seçilən təhsil müəssisəsi barədə əsassız fikirlər yürütməyə əsaslar vermir.
Ruhulla Zahidov, yazıçı-jurnalist.
