I Yazı
Dünənki tarixdə dərc etdiyimiz “Bir daha kitab sərgiləri barədə – Bölgələrdə müəlliflər nə qazanır, nə itirir?!.” başlıqlı yazı yüzlərlə oxucu tərəfindən izləndi. Amma, yenə də heç nə olmamış kimi davranıldı. Sanki, qeyd etdiyimiz sahə lazımsız, diqqətə layiq olmayan bir iş imiş. İllərlə yazılarımıza qoz qabığı qədər qiymət qoymayanlar bilməlidir ki, nəşriyyat sistemi dövlətimiz üçün ən lazımlı sahələrdən biridir və gənclərimizin məhz hansı aləmə yönəldilməsi bu işin hansı dərəcədə təşkil olunmasından çox asılıdır. Qəhrəmanlar və təlim-tərbiyə barədə yazıların və kitabların böyüməkdə olan gənc nəslin həyatında hansı rol oynadığını bilməmək, yaxud sadəcə özünü bilməməzliyə vurmaq… rəhbər vəzifəli şəxslər üçün sadəcə cinayətdir.
Bölgələrdə qiymətli əsərləri (elə tək Gəncə şəhərində böyük bir sərgi alınardı) bir sərgidə toplayıb nümayiş etdirmək, ictimaiyyəti, təhsil işçilərini, şagird və tələbələri bu sərgilərə cəlb etmək əlaqədar idarə və təşkilatlara hansı ziyanı verərdi? Bu da ayrıca bir söhbətin mövzusudur və zamanla bunun üzərinə qayıdacağıq.
Onu da qeyd etməyi borc bilirəm ki, Gəncə şəhərində bu sahədə yazılan kitablara maraq böyük olsa da bunun birbaşa onların işi olduğu idarə və təşkilatlar tərəfindən yalandan olsa belə bir addım atılmayıb. Bunu da təcrübəmizdən bilirik.
8 Noyabr Zəfər Günü qabağı yaxın olduğum, şəhərimizdə ideoloji işə əsas cavabdeh bir şəxslə hazırladığım 10 adlı kitabın eyni vaxtda təqdimatını, oxucularla görüşlərin keçirilməsini, kitablara marağın oyadılması üçün hər cür addım atdıq. İnanmazsınız, amma, bu şəhərdə Zəfər Gününü təntənə ilə qeyd edən bir təhsil ocağı bu işlə maraqlanmadı, heç maraq belə göstərmədi. Niyə? Çünki, nəfəslərinə qədər yalan olan bu böyük vəzifəli şəxslərin aləmində yaradıcılığa, yazarlara, hətta qəhrəmanlardan belə yazılan kitablara belə bir qara qəpiklik hörmət yoxdur. Nə danışırlarsa, nə edirlərsə, hamısı görüntü xatirinədir.
Amma… heyf. Bu kitablar bizim uşaqlara çox şey verərdi. Onları bu hüquqdan məhrum edirsiniz.
Bu gün dərsliklərdə belə verilən yazıların bir çoxunun ziyanlı tərəflərini açıqlayan videosüjetlər yayımlanmaqdadır. Bu ona görə baş verir ki, hətta dərsliklərimizdə belə düşmən izləri vardır və bu sahəyə dövlət nəzarəti daha da gücləndirilməlidir. Amma, qəhrəmanlardan yazdığımız, dövlət kitabxanalarını bəzəyən kitablarımız bu günün oxucusuna hansı ziyanlı təsir edə bilər ki, yerli əlaqədar idarə və təşkilatlar bu kitablara və müəlliflərə barmaq arası münasibət sərgiləyir?
Kitabların uşaqların psixologiyasına, dünyagörüşünə hansı təsiri göstərdiyini bir nümunə ilə diqqətə çatdıraq:
Hələ ötən əsrin 70-ci illərində Gəncə şəhərində oxuduğum məktəbin yolunda bir kitab mağazası vardı. O mağaza hələ də durur. Onun vitrinində maraqlı kitablar sərgilənirdi. Hərdən ayaq saxlayıb o kitablara baxırdım. Yəqin ki, məzmunundan çox kitabın üz qabığındakı tərtibat kitabı uşaq üçün daha da cəzbedici edirdi. Dəqiqələrlə durub o kitablara nəzər yetirirdim. Xəyalən kitabın üzlüyündə təsvir olunan o aləmə səyahət edirdim. O kitablaran biri də “Brest Qalası” kitabı idi. Bir gün mağazaya daxil olub məni daha çox maraqlandıran bu kitabın qiyməti ilə maraqlandım. Aylar ərzində müharibə mövzusunda olan kitabları alaraq oxudum. Təsəvvür edin, o kitabların böyük hissəsi hələ də şəxsi kitabxanamda durur. Üzlüklər solmuş, vərəqlər yapışqandan qopub, amma, onları hələ də oxuyuram. O kitablardakı personajları hələ də əzbər bilirəm, oradakı hadisələri illərlə xəyalən analiz etmişəm, yeni tapıntıları kəşf edib, o günlərin hadisələrini analiz etməklə yeni-yeni qəhrəmanları aşkara çıxartmışam. Kitabla eyni adlı filmi müqayisə edib, əsərdəki qəhrəmanların bir çoxunun məhz azərbaycanlı olduğunu sənədlərlə sübut etmişəm.Bu tapıntılar mənim Brest qalası ilə bağlı yazılarımda öz əksini tapıb.
Amma bir şeyi də əlavə etməyə borcluyam.- Bu kitab hələ sovetlər dövründə məhz şovinizmin təsiri altında yazıldığı üçün mağazalardan yığışdırılıb yandırılmışdı. Mənim uşaq aləmimi bəzəyən bu kitab demə sovet imperiyasının bütün kitab dükanlarından yığışdırılıbmış. Biz isə onu həvəslə alıb oxuyur, özü də məhəbbətlə oxuyurduq.
Yazdıqlarıma sübut üçün bu haqda olan məqalələrin birinin linkini verirəm.

